تاریخچه
رفسنجان از شهرهای استان کرمان و سومین شهر از لحاظ جمعیت در این استان است. این شهر مرکز شهرستان رفسنجان است. جمعیت شهر رفسنجان بر اساس سرشماری ب ۳۰۲۷۸۹ نفر در سال ۱۳۹۸میرسد.[۵] فاصله شهر رفسنجان تا کرمان (مرکز استان کرمان) ۱۰۰ کیلومتر است. این شهر در مسیر محور کرمان به یزد واقع شدهاست. شهرهای کرمان، بردسیر، سیرجان، شهربابک، انار، زرند، بافق و یزد ، از شهرهای همجوار رفسنجان میباشند. فاصله رفسنجان تا بردسیر ۱۲۵ کیلومتر، تا سیرجان ۱۴۰ کیلومتر، تا شهربابک ۱۳۰ کیلومتر، تا انار ۹۰ کیلومتر، تا زرند ۷۵ کیلومتر، تا بافق ۱۸۵ کیلومتر و تا یزد ۲۳۰ کیلومتر میباشد
رفسنجان از نواحی مهم دانشگاهی ایران است. این شهر جزو بزرگترین تولیدکنندههای پسته در جهان است.
رفسنجان اسامی مختلفی دارد که بیشتر در ارتباط با ذخایر زیر زمینی آن نامگذاری شدهاست. مانند رفسنگان یا رفسنگ از دو کلمه رفسنگ به معنای مس و کان به معنای معدن است که عربی شده آن رفسنجان میباشد.
برخی از کارشناسان بر این باورند که در شبکه جغرافیایی مناطق کویری به پناهگاهها و قلعهها و برجهایی بر میخوریم که کاروانهای بازرگانی و یا رهنوردان عادی و معمولی شبی و روزی را در آنها اتراق میکردهاند تا اوضاع جوی مساعد گردد و بار و بند را ببندند و به راه خود ادامه دهند. به این منزل گاهها «قلعه»، «کاروانسرا» و «رباط» هم میگویند که هنوز میتوان در دلِ راههای کاروان روِ کویری آثاری از آنها را مشاهده کرد مانند: «کاروانسراسنگی»، «رباط سنگ»، «رباطِ پشت بادام»، «قلعه سنگی» و بسیاری دیگر. با توجّه به این ویژگی عینی و جغرافیایی، «رفسنجان» هم در اصل قلعهای سنگی بوده است که کاروانهای بازرگانی در آن پناه میگرفتهاند؛ بر اساس تحقیقات تاریخی و زمین شناسی هیچگاه در این حوالی کوهی نبوده است که سنگ مس وجود داشته باشد یا هیچگاه واژهای به طور اتفاقی که میان دو گوینده رد و بدل میگردد در چرخهی زبان نهادینه نمیشود.
این واژه از سه نشانهی زبانی «رف» به معنی پناه گاه و «سنگ» که بعدا به تبعیت از زبان عربی صدای «گ» به «ج» بدل شده و «ان» که پسوند مکانی میباشد، ترکیب یافته است و نهایتا کلمهی «رفسنجان» به معنی «سنگ پناه یا قلعه سنگی و یا رباط سنگ ...» نزدیک میشود
معدن مس سرچشمه معروف به چشم فیروزهای بزرگترین معدن مس روباز در جهان میباشدوهمچنین بزرگترین تولیدکننده پسته در جهان میباشد به دلیل مرغوبیت زیاد پسته در جهان شناخته شدهاست.
همچنین مطابق روایتی دیگر، نام اولیه آن سنجان بوده است و چون در مسیر سیلابها قرار داشته است، بارها در اثر سیل دچار خرابی و نابودی شده است، به «رفت سنجان» معروف و سرانجام به رفسنجان تبدیل شده است