نمایش محتوا نمایش محتوا

رفسنجان از شهرهای استان کرمان و سومین شهر از لحاظ جمعیت در این استان است. این شهر مرکز شهرستان رفسنجان است. جمعیت شهر رفسنجان بر اساس سرشماری ب ۳۰۲۷۸۹ نفر در سال ۱۳۹۸می‌رسد.[۵] فاصله شهر رفسنجان تا کرمان (مرکز استان کرمان) ۱۰۰ کیلومتر است. این شهر در مسیر محور کرمان به یزد واقع شده‌است. شهرهای کرمان، بردسیر، سیرجان، شهربابک، انار، زرند، بافق و یزد ، از شهرهای همجوار رفسنجان می‌باشند. فاصله رفسنجان تا بردسیر ۱۲۵ کیلومتر، تا سیرجان ۱۴۰ کیلومتر، تا شهربابک ۱۳۰ کیلومتر، تا انار ۹۰ کیلومتر، تا زرند ۷۵ کیلومتر، تا بافق ۱۸۵ کیلومتر و تا یزد ۲۳۰ کیلومتر می‌باشد

رفسنجان از نواحی مهم دانشگاهی ایران است. این شهر جزو بزرگترین تولیدکننده‌های پسته در جهان است.

 

رفسنجان اسامی مختلفی دارد که بیشتر در ارتباط با ذخایر زیر زمینی آن نامگذاری شده‌است. مانند رفسنگان یا رفسنگ از دو کلمه رفسنگ به معنای مس و کان به معنای معدن است که عربی شده آن رفسنجان می‌باشد.

برخی از کارشناسان بر این باورند که در شبکه جغرافیایی مناطق کویری به پناهگاه‌ها و قلعه‌ها و برج‌هایی بر می‌خوریم که کاروان‌های بازرگانی و یا رهنوردان عادی و معمولی شبی و روزی را در آن‌ها اتراق می‌کرده‌اند تا اوضاع جوی مساعد گردد و بار و بند را ببندند و به راه خود ادامه دهند. به این منزل گاه‌ها «قلعه»، «کاروانسرا» و «رباط» هم می‌گویند که هنوز می‌توان در دلِ راه‌های کاروان روِ کویری آثاری از آن‌ها را مشاهده کرد مانند: «کاروانسراسنگی»، «رباط سنگ»، «رباطِ پشت بادام»، «قلعه سنگی» و بسیاری دیگر. با توجّه به این ویژگی عینی و جغرافیایی، «رفسنجان» هم در اصل قلعه‌ای سنگی بوده است که کاروان‌های بازرگانی در آن پناه می‌گرفته‌اند؛ بر اساس تحقیقات تاریخی و زمین شناسی هیچ‌گاه در این حوالی کوهی نبوده است که سنگ مس وجود داشته باشد یا هیچ‌گاه واژه‌ای به طور اتفاقی که میان دو گوینده رد و بدل می‌گردد در چرخه‌ی زبان نهادینه نمی‌شود.

این واژه از سه نشانه‌ی زبانی «رف» به معنی پناه گاه و «سنگ» که بعدا به تبعیت از زبان عربی صدای «گ» به «ج» بدل شده و «ان» که پسوند مکانی می‌باشد، ترکیب یافته است و نهایتا کلمه‌ی «رفسنجان» به معنی «سنگ پناه یا قلعه سنگی و یا رباط سنگ ...» نزدیک می‌شود

معدن مس سرچشمه معروف به چشم فیروزه‌ای بزرگترین معدن مس روباز در جهان می‌باشدوهمچنین  بزرگترین تولیدکننده پسته در جهان می‌باشد به دلیل مرغوبیت زیاد پسته در جهان شناخته شده‌است.

همچنین مطابق روایتی دیگر، نام اولیه آن سنجان بوده است و چون در مسیر سیلاب‌ها قرار داشته است، بارها در اثر سیل دچار خرابی و نابودی شده است، به «رفت‌ سنجان» معروف و سرانجام به رفسنجان تبدیل شده است

 

معمولا اسم رفسنجان که می‌آید، یاد پسته‌اش می‌افتیم. اما به‌جز باغ‌های پسته، انگیزه‌های دیگری هم باعث سفر به این شهر می‌شود، مثل جاهای دیدنی یا هوای ملایم و خنکش به خصوص در پاییز

جاهای دیدنی رفسنجان

 

بزرگترینی خانه خشتی جهان خانه حاج آقا علی

شاید شما هم مثل ما تصور می‌کردید بزرگ‌ترین خانه خشتی حتما در یزد قرار دارد، اما خانه حاج علی آقا که حدود پنج – شش کیلومتری مرکز شهر رفسنجان قرار گرفته، بزرگ‌ترین خانه خشتی ایران و دنیاست.

حدود ۱۵۰ سال پیش، یکی از بزرگ‌ترین تاجران آن دوره به اسم حاج آقا علی، معروف به زعیم‌الله رفسنجانی، این خانه‌ را ساخت، خانه ای که سبک معماری آن قاجاری‌ست، گچ‌بری‌های قشنگی دارد و چشم از دیدنش خسته نمی‌شود. این مجموعه ۱۲ هزار متر است و حدود ۷ هزار متر زیربنا دارد.

شاید برای مایی که بیشترمان در در خانه‌های کوچک امروزی  زندگی می‌کنیم تصور اینکه، خانه‌ای ۸۶ اتاق و ده‌ها تالار داشته، سخت باشد. ولی خانه حاج آقا علی، اینطور خانه‌ایست. این خانه در سه طبقه، زیرزمین، همکف و اشکوب اول دارد. به اضافه تالار حوض‌خانه، تالار شاه‌نشین یا بهاره، تالار پاییزی و تالار زمستانی.

در چند سال گذشته، بخش‌های زیادی از خانه حاج علی آقا مرمت شده‌ و قرار است به زودی  هم به هتل تبدیل شود. نوروز، تابستان و بعضی روزهای دیگر سال می‌شود از این‌جا دیدن کرد.

آدرس: این خانه خشتی سنتی و دیدنی در روستای قاسم‌آباد، کنار خیابان قاسم‌آباد قرار گرفته

 

میدان و زیر گذر شهداء

این شهر نیمه‌کویری در استان کرمان قرار گرفته و ۸۷۲ کیلومتر از تهران فاصله دارد؛ یعنی حدود ۹ ساعت در راه هستیم تا به مقصد برسیم. اگر از تهران بخواهیم برویم باید وارد جاده قم شویم، ‌از کاشان، نائین و میبد هم بگذریم تا به یزد برسیم. از یزد تا مقصد حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه‌ست.

البته بدون ماشین شخصی هم می‌شود به این شهر سفر کرد. می‌توانیم بلیت اتوبوس تهران-رفسنجان را از پایانه‌ جنوب بخریم و راهی شویم.

خوبی سفر به رفسنجان این است که اگر در تهران ساکن باشیم، با قطار تهرانکرمان هم می‌توانیم به این شهر برسیم.  قطار در مرکز شهر ایستگاه ندارد و باید در ایستگاه احمدآباد، در ۴۰ کیلومتری شهر پیاده شویم. اگر با هواپیما برویم هم پروازمان کمتر از یک ساعت و نیم طول می‌کشد

موزه مردم‌شناسی یا حمام آقا سیدمهدی

مدت‌هاست حمام‌های عمومی، دیگر کاربری سابق را ندارند و حمام‌هایی که یک زمان جایی بودند برای استحمام اهل محل، یا خراب شده‌اند یا به واسطه معماری هنرمندانه، کاربری موزه را پیدا کرده‌اند. حمام آقا سید مهدی قریشی هم جزو دسته دوم است که به موزه‌های مردم‌شناسی تبدیل شده

با سر زدن به این حمام ۱۰۰۰ متری، می‌توانیم بفهمیم که قدیم‌ها مردم چه‌طور زندگی می‌کردند، در دوره قاجار چه رسم و رسوماتی وجود داشته و دستگاه‌های بافندگی و مجسمه‌ها چه شکلی بوده‌اند

آدرس: خیابان بهشتی، کنار مسجد امام

حصار قدیم

حدود 200 سال پیش که رفسنجان هنوز اسمش بهرام‌آباد بود، حاکم کرمان، امیر مفخم بختیاری، دستور داد حصاری  دور شهر بکشند که هنوز بخشی از آن باقی‌ست. از دروازه‌های این حصار فقط دروازه‌ قطب‌آباد در ضلع غربی شهر باقی مانده و بقیه خراب شده‌اند. حصار را از خشت خام، گل لگدخورده و کاهگل ساخته و بالای دیوار ۶ متری‌اش را به ‌شکل کنگره درآورده بودند که به آن منظره‌ زیبایی داده

آدرس: بین بلوار مدرس و خیابان بنفشه، خیابان عدالت

بازار قدیم

بازارهای قدیمی هر شهری از جاهای جذاب آن به حساب می‌آیند. هم رد پای تاریخ را می‌شود در بازار دید و هم کمی گشت و خرید کرد. بازار سرپوشیده در دوره‌ بهرام شاه سلجوقی در حدود سال ۵۴۶ خورشیدی ساخته شد و از اولین بناهای رفسنجان محسوب می‌شد. در این بازار، بارانداز، آب‌انبار، حمام، سقاخانه، کاروانسرا، مسجد و ۹ گنبد به سبک سلجوقی ساخته بودند.

بخش شرقی بازار به قیصریه معروف است که در سال ۱۳۷۷ آتش‌ گرفت و هنوز کامل بازسازی نشده، اما ۲۱۲ حجره‌ فعال در آن وجود دارد.

آدرس:محله علی اباد،بین خیابان انقلاب و خیابان بهشتی

عمارت باقری

از اواخر دوره قاجار عمارتی آجری در خیابان امام خمینی  کنونی به‌جا مانده که به ثبت ملی رسیده. زیربنای خانه حدود ۲۶۰۰ متر مربع‌ است و در دو طبقه‌ زیرزمین و هم‌کف ساخته شده.

نقاشی‌ سقف‌ها و حاشیه‌ راهروها را هم دو نفر از شاگردان کمال‌الملک کشیده‌اند. این روزها امکان بازدید عمومی از این بنا وجود ندارد، ولی بیرونش را می‌شود دید.

آدرس:خیابان امام خمینی(ره)

موزه ریاست جمهوری

گذشته از همه یادگارهای قدیمی و تاریخی شهر، در رفسنجان، یک ساختمان امروزی در میان باغی بزرگ ساخته شده که اسم‌اش موزه ریاست‌جمهوری‌ست.

مجموعه‌ای از هدیه‌های رسمی و غیررسمی که در دوره ریاست‌ جمهوری هاشمی رفسنجانی به دولت هدیه شده بود، در هشت گالری این موزه به نمایش گذاشته شده‌. در طبقه‌ اول این ساختمان کتابخانه و  رستوران قرار دارد و حتی اگر نخواهیم از موزه‌اش دیدن کنیم، راه رفتن در باغ و ساختمان کتابخانه و غذا خوردن در رستوران می‌تواند حال و هوایمان را عوض کند

آدرس:نزذیک میدان امیرکبیر وبلوار زیتون

بادگیر معین

یکی از جاهای تاریخی رفسنجان همین بادگیر معین است. این بنا در دوره قاجار ساخته شده و در سال ۱۳۸۴  مرمتش کرده‌اند. بلندی این بادگیر ۱۶ متر است.

خیابان بنفشه،بین خیابانهای عدالت وشریعتی:  آدرس

یخدان عباس‌آباد حاجی

در خیابان اصلی روستای عباس‌آباد حاجی، یکی از آثار تاریخی منطقه را پیدا می‌کنیم که یخدانی به بلندی ۱۲ متر است

این یخدان از خشت و ملات گل رس و در دوره قاجار ساخته شده و طراحی دایره‌ای شکلی دارد. زمانی، در این‌جا تا آخر تابستان می‌توانستند یخ نگهداری کنند

. چند سالی‌ست در این محل یک زورخانه برپا شده.

:

جاذبه‌های نزدیک

کاری که فرسایش با خاک می‌کند، یکی از قشنگ‌ترین جلوه‌های طبیعت را می‌سازد. در دره راگه که بخشی از ژئوپارک راگه به‌حساب می‌آید، می‌توانید شکاف‌ها، سوراخ‌ها و ستون‌های کوچک و بزرگی را ببینید که در اثر گذشت سالیان شکل گرفته‌اند و خیلی تماشایی هستند. این دره را در فاصله‌ ۲۰ کیلومتری  شهر و در مسیر روستای میمند پیدا می‌کنید

روستای اودرج در 35کیلومتری شهر قرار گرفته. در راه رسیدن به این روستا از میان باغ‌های پسته می‌گذرید. کمی بعد منظره‌ درختان کویری پدیدار می‌شوند و بالاخره چشم‌انداز، کاملا کویری می‌شود. در این روستا یک درخت پسته عجیب و غریب وجود دارد که عمرش ۱۵۰۰ سال است. قطر تنه این درخت از سه متر هم بیشتر است.

در کیلومتر ۳۵ جاده رفسنجان به کرمان، در روستای کبوتر خان، کاروانسرای کبوتر خان واقع شده که بنایی آجری و تاریخی‌ست. بعضی‌ها باتوجه به سنگ‌نوشته‌های درون کاروانسرا می‌گویند این کبوترخانه مربوط به دوره زندیه است، اما آثاری از دوره صفویه هم در آن دیده می‌شود. وسعت این بنا حدود ۲ هزار متر است.

چی بخوریم؟

رفسنجانی‌ها، فسنجان را با پسته می‌پزند و مزه‌ کاملا جدیدی از آن می‌سازند. کشک و پسته هم از غذاهای خوشمزه این شهر است که کم طرفدار ندارد.

مجموعه هتل ورستوران باغ واقع دربلوار آیت الله هاشمی ،رستوران گیلانی واقع در خیابان امام خمینی جزو بهترین رستورا‌های رفسنجان است.رستوان کوهساردر خیابان مصطفی خمینی هم جزو رستوران‌های خوب شهر به حساب می‌آیند.

در شهری که به باغ‌های پسته معروف است، نمی‌شود از خیر پسته گذشت. کره پسته، حلوای پسته و همچنین کلمپه و سمنوی اینجا هم خوشمزه است و از پاساژ ستاره در میدان شهدا یا همان بازار قدیم می‌شود خرید.

بهترین فصل سفر

تعطیلات نوروز و فصل پاییز بهترین زمان سفر به این شهر است. داغی هوا که تکلیف تابستان را روشن کرده. زمستان‌ها هم در این شهر هوا سرد و خشک است.